Kernindicatormethode voor werkzaamheden die tillen, vasthouden en dragen met zich meebrengen
De evaluatie wordt in principe uitgevoerd voor handmatige werkzaamheden en moet op één werkdag betrekking hebben . Als het gewicht van de lasten en/of houdingen binnen een afzonderlijke activiteit wisselend zijn, moeten gemiddelde waarden gebruikt worden. Als
meerdere handmatige werkzaamheden met sterk verschillende bewerkingen van de last voorkomen binnen de werkzaamheid als geheel, moeten deze
afzonderlijk beoordeeld en gedocumenteerd worden.
De beoordeling bestaat uit drie noodzakelijke stappen:
1. toekenning van punten met betrekking tot tijd;
2. toekenning van de punten voor de kernindicatoren; en
3. evaluatie.
Bij de toekenning van de punten is het in principe toegestaan tussenstappen in te voegen (interpolatie). Bij een frequentie van 40 worden bijvoorbeeld 3 ‘tijdpunten’ toegekend. De enige uitzondering wordt gevormd door een effectieve belasting van gelijk aan of hoger dan
40 kg voor een man en
25 kg voor een vrouw . Voor deze belasting moeten absoluut 25 punten toegekend worden.
Het
werkblad voor de kernindicatormethode voor werkzaamheden waarvoor
tillen, vasthouden en dragennodig is, kan hier gedownload worden:
Interactief KIM-werkblad voor werkzaamheden die tillen, vasthouden en dragen met zich meebrengen (bestand, 227 kB)
Met dit interactieve werkblad kunt het formulier op de computer invullen en het berekent automatisch de op de werkzaamheid betrekking hebbende risicoscore. Het resultaat kan op de computer opgeslagen worden.
Andere nuttige documenten met betrekking tot deze methode:
Afdrukbaar KIM-werkblad voor werkzaamheden die tillen, vasthouden en dragen met zich meebrengen (bestand, 137 kB)
Dit werkblad kan gebruikt worden voor invulling met een potlood.
Korte les met voorbeelden en antwoorden op veelgestelde vragen (bestand, 1968 kB)
In deze korte les wordt informatie gegeven over het gebruik van de KIM in de praktijk, worden evaluatievoorbeelden getoond en antwoorden op veelgevraagde vragen gegeven.
Waarschuwing!
Deze procedure dient als een oriënterende evaluatie van de werkomstandigheden bij tillen en dragen van lasten. Het is desondanks absoluut noodzakelijk degelijke kennis te hebben van de te beoordelen werkzaamheid bij het toekennen van de punten voor tijd, last, houding en werkomstandigheden. Zonder deze kennis mag de evaluatie niet uitgevoerd worden. Ruwe schattingen of vermoedens leiden tot onjuiste uitkomsten.
1e stap: toekenning van punten met betrekking tot tijd
Deze punten worden in de tabel ingevuld voor drie verschillende vormen van lasthantering:
- voor handmatige werkzaamheden die gekenmerkt worden door regelmatige herhaling van kortdurende til-, neerzet- of verplaatsingshandelingen is het aantal handelingen bepalend voor de punten met betrekking tot tijd;
- voor handmatige werkzaamheden die gekenmerkt worden door het vasthouden van lastenis de totale duur van het vasthouden bepalend(totale duur = aantal ‘vasthoudhandelingen’ x de duur van een enkele ‘vasthoudhandeling’);
- voor handmatige werkzaamheden die gekenmerkt worden door het dragen van een last is de totale afstand die met de last afgelegd wordt, bepalend. Een gemiddelde loopsnelheid van 4 km/h, dus ± 1 m/s wordt aangehouden.
2e stap: toekenning van punten met betrekking tot last, houding en werkomstandigheden
2.1 Gewicht van de last
- Deze punten worden voor mannen en vrouwen apart in de tabel ingevuld.
- Als tijdens de handmatige werkzaamheid verschillende lasten worden gehanteerd, mag een gemiddelde waarde worden aangehouden, tenzij de zwaarste afzonderlijke last voor mannen zwaarder is dan 40 kg en voor vrouwen zwaarder dan 25 kg. Voor vergelijkingsdoeleinden kunnen ook de waarden van de piekbelasting gebruikt worden. In die gevallen moet echter de gereduceerde frequentie van deze pieken als basis worden genomen en in geen geval de totale frequentie;
- Bij werkzaamheden die tillen, vasthouden, dragen en neerzetten met zich meebrengen, moet naar de effectieve belasting gekeken worden. De effectieve massa van de last is de gewichtskracht die de werknemer in feite moet compenseren. De last is daarom niet altijd gelijk aan het gewicht van het voorwerp. Bij het tillen van een doos ‘doet’ slechts ongeveer 50% van het gewicht van de doos iets.
- Wanneer lasten geduwd en getrokken worden, is een aparte evaluatie noodzakelijk.
2.2 Houding
De punten voor houding worden in de tabel ingevuld op basis van de pictogrammen. Voor de afzonderlijke werkzaamheden moeten de kenmerkende houdingen bij het hanteren van lasten gebruikt worden. Als in de loop van het werk verschillende houdingen aangenomen worden, kan het gemiddelde genomen worden van de punten met betrekking tot houding die voor de betreffende handmatige werkzaamheid worden toegekend.
2.3 Werkomstandigheden
Bij de puntentoekenning voor de werkomstandigheden moeten die omstandigheden gebruikt worden die het grootste deel van de tijd van toepassing zijn. Zo nu en dan voorkomende ongemakken die voor de veiligheid niet relevant zijn, worden niet in de beoordeling meegenomen. Voor de veiligheid relevante factoren moeten vermeld worden in het vakje "Controle van de werkruimte noodzakelijk om andere redenen’.
3e stap: Evaluatie
Elke werkzaamheid wordt geëvalueerd op basis van een
bij de werkzaamheid behorende risicoscore (berekening door alle punten bij elkaar op te tellen en die te vermenigvuldigen met de punten met betrekking tot de tijd).
- De basis voor de evaluatie wordt gevormd door biomechanische actiemechanismen gecombineerd met dosismodellen. Een belangrijk punt hierbij is dat de interne spanning op de onderrug voor een groot deel afhangt van de mate waarin het bovenlichaam voorover leunt en van het gewicht van de last, en dat die spanning toeneemt bij een langere duur en/of hogere frequentie van de belasting en bij zijwaarts buigen en/of draaien.
- Samengevatte evaluaties zijn bij een aantal handmatige werkzaamheden moeilijk, omdat ze buiten de informatieve reikwijdte vallen van deze oriënterende analyse. Om tot een risico-evaluatie te komen zijn daarvoor over het algemeen uitgebreidere analyseprocedures nodig.
- Conclusies over de opzet van het werk
Door de beoordeling van de risico’s ontstaat er onmiddellijk duidelijkheid over wat er aan de opzet veranderd moet worden. In ieder geval moeten de oorzaken van een hoge puntenscore uit de weg geruimd worden. In het geval van een hoge tijdscore moeten er vooral organisatorische maatregelen genomen worden, bij een hoge score met betrekking tot de last moet het gewicht van de last verminderd worden of moeten er hulpmiddelen gebruikt worden bij het tillen, en bij een hoog puntenaantal in verband met de houding moeten de ergonomische condities verbeterd worden.